تبلیغات
- مقاله ها
- نوحه و مداحی ها
- ویژه نامه پیامبر اکرم(ص)
- ویژه نامه شب های قدر
- ویژه نامه نماز
- دانلود رساله توضیح المسائل مراجع تقلید
- ویژه نامه مهدویت و امام زمان(عج)
- کلیپ ها و سخنرانی ها
- سایر خدمات
- دانلود نرم افزار های مورد نیاز
- عکس ها
- ابزار وبلاگ
- مستند ها و فیلم ها
- ویژه نامه تولد امام رضا(ع)
- بازی های مذهبی
- ویژه نامه شهادت امام جواد (ع)
- ویژه نامه شهادت امام محمد باقر (ع)
- ویژه عید سعید قربان
- ویژه نامه محرم
- ویژه نامه شهادت حضرت ابالفضل (ع)
- ویژه نامه تولد امام حسن عسکری (ع)
- ویژه نامه فاطمیه
- ویژه نامه تولد حضرت فاطمه(س) و روز زن
- وِیژه نامه شهادت امام هادی (ع)
- ویژه نامه تولد حضرت علی (ع) و روز مرد
- ویژه ناه مبعث پیامبر (ص)
- نرم افزار ها
- ویژه نامه ماه مبارک رمضان
- ویژه نامه شهادت امام صادق (ع)
- ویژه نامه شهادت حضرت فاطمه (س)
نویسندگان
پیوندهای روزانه
- دریافت رایگان این قالب
- سایت عاشقانه ماندگار فان
- سایت عاشقانه عشق آفرین
- هاست ویندوز Plesk
- خرید هاست لینوکس
- شارژر همراه پاور بانک
- تبادل لینک 2
- تبادل لینک
- سایت عاشورا
- وبلاگ سرگرمی و تفربح
- کامپیوتر
- فتوکده
- بیوگرافی ایرانیان موفق در سراسر جهان
- ساختن وبلاگ
- شماره پیمان کارها
- حمل ته لنجی با ضمانت از دبی
- خرید از چین
- قلاده اموزشی ضد پارس سگ
- سفارش آنلاین قلیون
- الو قلیون
- الوقلیون
- آرشیو لینک ها
صفحات جانبی
- دانلود نسخه موبایل
- دانلود نوحه
- شیعه دانلود
- پیامک های محرم
- آهنگ های پیشواز مخصوص ماه محرم
- زندگینامه حضرت
- حضرت عباس (ع)؛ پرچمدار فضل و ایثار
- عظمت حضرت عباس (ع) و عزای مادر
- نقش آفرینی حضرت عباس(ع) در حماسه عاشورا
- حرم حضرت ابوالفضل العباس (علیه السلام)
- کرامات حضرت عباس (ع)
- احادیث حضرت فاطمه
- پیامک شهادت حضرت فاطمه
- زیارت حضرت فاطمه الزهرا
- بهشت بی نشان - دانشنامه حضرت زهرا (س)
- برنامه فدک الزهرا (س) ویژه اندروید
- امدادهای غیبی در عصر ظهور
- جهان در آستانه ی ظهور
- تشخیص و تطبیق نشانههای ظهور
- آشنايي با مفاهيم و اصطلاحات نشانههاي ظهور
- دانلود تصویری سخنرانی استاد رائفی پور احیاءنیمه شعبان
- پیامک های ویژه ماه شعبان
- دکترين ظهور منجي
- فضیلت ماه شعبان
- ليله القدر شب سرنوشت
- امام علي (عليه السلام):نمادي از انسان کامل
- دغدغه امام علی (ع) برای عدالت و آزادی
- امامي که تنها ماند
- علی را «چه» کشت ؟!
- مداحی های شب نوزدهم
امکانات جانبی
جستجو
نویسنده : محمد مهدی قربانی
بازدید :361
دادگري، دادگستري و عدالت محوري در كلام و سيره اميرالمومنين (ع)
![](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/asiafilm/images/user--pencil.png)
![](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/asiafilm/images/eye--exclamation.png)
دادگري، دادگستري و عدالت محوري در كلام و سيره اميرالمومنين (ع)
امام علي(ع) را بايد نمونه راستين يك فرد پايبند به موازين اخلاقي و الگوي برجسته جوانمردي برشمرد و اين نكته چنان كتمانناپذير است كه علاوه بر شيعيان، تمامي فرق اسلامي و همچنين بيشتر عرفا و پيروان طريقتهاي عرفاني ايشان را سرسلسله جوانمردان ميخوانند.
بسياري از خاورشناسان غربي كه كند و كاو در تاريخ و فرهنگ ديرين مشرقزمين را پيشه خويش كردهاند نيز فضايل اخلاقي امام را ستوده و درباره آن بسيار نگاشتهاند.
برابر تاريخ، از جمله فضايلي كه امام علي(ع) همواره دلبسته آن بوده و مشوق ديگران نيز بودهاند تا آن را رعايت كنند، مساله عدالت و تلاش در گستردن آن است. نگارنده بر آن باور است، در جهت درك هر چه بهتر موضوع يادشده از 2 منبع اصلي ميتوان ياري جست:
الف: كتابهاي معتبر تاريخ اسلام چون تاريخ طبري، تاريخ ابناثير، اخبارالطوال دينوري و....
ب: كتاب نهجالبلاغه كه بر مجموعه عظيمي از مكتوبات و فرمايشات امام علي(ع) مشتمل است.
آنچه واكاوي و جستجو در منابع يادشده به دست ميدهد آن است كه علي(ع) عدل را «رستگاري و كرامت»، «برترين فضايل»، «بهترين خصلت» و «بالاترين موهبت الهي» پنداشته و آن را «مأنوس خلايق» و رعايت آن را موجب «افزايش بركات» دانستهاند. درحقيقت، به باور آن حضرت، جوهره و هسته اصلي ايمان، عدالت است و تمام خوبيها از آن سرچشمه ميگيرند.
عدالت محكمترين اساس و بنياني است كه در نظام اجتماعي وجود دارد. پروردگار يكتا عدالت را سبب قوام امور زندگاني مردم قرار داده تا از ظلم، نابساماني و گناه درامان بمانند و احكام و قوانين به وسيله عدالت، احيا و اجرا گردند.
سراسر نهجالبلاغه مشحون است به آنكه عدالت يكي از اركان اصلي تشكيلدهنده انديشه امام بوده و عدالت در نهجالبلاغه به صورت يك فلسفه و نظريه اجتماعي، سياسي و اقتصادي مورد توجه قرار گرفته است. اين مفهوم را ميتوان واجد سه بعد اصلي: الف) وحدتگرايي و آزادمنشي، ب) حقوقي و سياسي، ج) اقتصادي و مديريت يا سازماني، پنداشت. البته هر يك از اين ابعاد نيز خود واجد زيرشاخههايي پيوندي هستند.
يكي از مهمترين اسناد تاريخي در مفهوم و سياستگذاري عدالت، فرمان امام علي(ع) به مالك اشتر فرماندار مصر است. اين سند به تنهايي تمام جوانب اصل وحدتگرايي و آزادمنشي، اصل حقوقي و سياسي و اصل اقتصادي، مديريت و سازماني را به طور شيوا و جالبي خلاصه ميكند و درآن مراتب فرمانداري و حكومت در الگوي يكگفتار و سياستگذاري عدالت به زيبايي و فصاحت كلام بيان شده است.
محوريت اين فرمان در برقراري عدالت و ابعاد چهارگانه آن عبارت از خداسالاري، مردمسالاري، شايسته سالاري و ديوان سالاري است. امام علي(ع) در اين يادداشت و سند مهم در واقع نظريات، الگو و تئوري خود را درباره عدالت به صورت يك فرمان سياستگذاري به فرماندار مصر پياده كرده است.
در اين فرمان امام و خليفه امت اسلامي نظرات خود را درباره انصاف، ستم، ميانهروي در حق، برابري و مساوات، آزادي، وزارت، انتقاد، مشورت، حد و فصل اختلافات، ماليات، پاسخگويي به مردم، نويسندگان و تجار و صنعتگران، خودكفايي، مشروعيت حكومت، سپاه و ديوانسالاري و به طور كلي عدل و درستي بيان ميكند.
از نامههاي امام علي(ع) به سهلبن حنيف انصاري كه از جانب ايشان بر مدينه حكمفرما بود نيز هويدا ميشود كه از منظر علي(ع) عدل و داد، شاخص مسووليت و آزادي در جامعه اسلامي است:
«عدل و راستي را (از روش ما) شناختند، ديدند و شنيدند و در گوش دارند و دانستند مردمي كه نزد ما هستند در حق برابرند، پس (بين آنها چيزي تقسيم نميكنيم مگر با تسويه) گريختند تا اينكه سودي را به خود اختصاص داده و ديگران را بيبهره نمايند. خدا آنها را از رحمتش دور گرداند.»
گفتني است، منابع تاريخي كلاسيك اسلامي به روشني نمايان ساختهاند كه مفهوم عدالت و دادگري واجد چنان جايگاهي در انديشه امام علي(ع) بود كه حتي پذيرش خلافت را امري مرتبط با آن برشمردند:
«اگر خداوند از علما، عهد و پيمان نگرفته بود كه در برابر شكمبارگي ظالمان و گرسنگي مظلومان سكوت نكنند، مهار شتر خلافت را بر كوهان آن انداخته، رهايش ميساختم.»
تاريخ همچنين بازگوكننده آن است كه سيره و رويه حضرت در دوران خلافت همواره تأكيد و پافشاري برضرورت اصلاح و بازگرداندن تمامي اموالي بود كه به ظلم فراهم شده يا بهناحق از بيتالمال برداشت شده بود. به اعتقاد امام اين اموال را بايد به صاحبان اصلي آنها بازگردد، اگرچه به عنوان مهريه زنان داده شده باشد. خطابه امام در نخستين روزهاي خلافت كه در منابع تاريخي مسطور است به وضوح نشان ميدهد كه عدالت مطلق، پايه و ركن انديشه امام علي(ع) را تشكيل ميداده است:
«...آگاه باشيد هر زميني را كه به كسي به تيول داده است و هر مالي از مال خدا را كه بخشيدهاست به بيتالمال برميگردد. هيچ چيزي حق را باطل نميكند. اگر ببينم كه زنان با آن مالها ازدواج كردهاند و كنيزكان به مالكيت درآمدهاند و در شهرها پخش گرديدهاست همه را برميگردانم، چه بدون شك در عدل گشايشي است، كسي كه از حق به تنگ آيد، ستم بيشتر، او را در تنگنا قرار خواهد داد...».
امام علي(ع) در نامه خود به مالك اشتر نيز بر اين نكته تأكيد كرده و چنين فرمودهاند: «هرگز ملتي به قدرت و پاكي نخواهد رسيد، مگر آن كه حق ضعفا از اقويا بدون هيچ گونه چشمپوشي گرفته شود.»
يكي ديگر از اسناد تاريخي كه جايگاه واقعي عدالت در تفكر امام را برملا ميسازد، متن فرمان امام مبني بر انتصاب محمد بن ابيبكر به فرمانداري ولايت مصر است. امام در بخشي از اين فرمان بيان داشتهاند: «با آنان فروتن باش و نرمخو و هموار وگشادهرو. به يك چشم بنگر به همگان، خواه به گوشه چشمنگري و خواه خيره شوي به آنان، تا بزرگان در تو طمع ستم بر ناتوانان نبندند و ناتوانان از عدالتت مأيوس نگردند.»
به عنوان پاياني بر اين مختصر ميتوان گفت به باور علي(ع) در راستاي وصول جامعه به سعادت مادي و معنوي، بايد بر بستر عدالت و عدلمحوري حركت نمود. اقرار داشت كه سفارش مولانا جلالالدين محمد بلخي، شاعر و عارف پرآوازه ايرانزمين، مبني بر «از علي آموز اخلاص عمل» را به گوش جان شنيدن، به هيچوجه ناشايست نخواهد بود.
منبع:جام جم آنلاين
آمار
![آمار مطالب آمار مطالب](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/allfile/images/easymoblog.png)
![کل مطالب کل مطالب](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/allfile/images/li.gif)
![کل نظرات کل نظرات](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/allfile/images/li.gif)
![آمار کاربران آمار کاربران](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/allfile/images/stats.gif)
![افراد آنلاین افراد آنلاین](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/allfile/images/li.gif)
![تعداد اعضا تعداد اعضا](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/allfile/images/li.gif)
![آمار بازدید آمار بازدید](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/allfile/images/icon_servertime.png)
![بازدید امروز بازدید امروز](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/allfile/images/li.gif)
![بازدید دیروز بازدید دیروز](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/allfile/images/li.gif)
![ورودی امروز گوگل ورودی امروز گوگل](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/allfile/images/li.gif)
![ورودی گوگل دیروز ورودی گوگل دیروز](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/allfile/images/li.gif)
![آي پي امروز آي پي امروز](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/allfile/images/li.gif)
![آي پي ديروز آي پي ديروز](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/allfile/images/li.gif)
![بازدید هفته بازدید هفته](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/allfile/images/li.gif)
![بازدید ماه بازدید ماه](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/allfile/images/li.gif)
![بازدید سال بازدید سال](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/allfile/images/li.gif)
![بازدید کلی بازدید کلی](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/allfile/images/li.gif)
![اطلاعات شما اطلاعات شما](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/allfile/images/easymoblog.png)
![آی پی آی پی](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/allfile/images/li.gif)
![مرورگر مرورگر](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/allfile/images/li.gif)
![سیستم عامل سیستم عامل](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/allfile/images/li.gif)
![تاریخ امروز تاریخ امروز](http://up.ghalebgraph.ir/up/galebgraph/posts/theme/web/allfile/images/li.gif)